Çerkes Ethem-Sefer Berzeg Olayı

İngilizlerin desteğini arkasına alan, Padişahın Halifelik sıfatından ve şeyhülislâm fetvasından yararlanan İstanbul yönetimi, M. Kemal Paşa'nın Ankara'da Birinci TBMM'si açma çabalarını engelleme gayreti içine girer. Adapazarı, Düzce, Bolu ve Gerede’yi içine alarak Kızılcahamam civarına, bir taraftan da Taraklı, Mudurnu, Göynük,…
[...]

Read more 0
 628

Çerkesler Amerikaya Nasıl Göç Etti?

Amerika. Başka bir kıtada bulunan ülke. Bu ülkede farklı milletlerden insanlar yaşıyorlar ama hepsine birlikte amerikalı deniliyor. Dünyada nüfus olarak Çin ve Hindistandan sonra üçüncü büyük ülke Amerikada 300 milyon kadar insan yaşıyor. Bunların büyük çoğunluğu buraya sonradan göç etmiş…
[...]

Read more 0
 375

Edebiyatın Çerkes Kahramanları

Daha önce de değerli yazılarını paylaştığımız Hulusi Üstün, Ajans Kafkas aracılığıyla okuyucularıyla buluşmaya devam edecek. Hulusi Üstün bu yazısında, Rus edebiyatı ve Türk edebiyatında Çerkes imgesinin izini sürmüş. Üstün’ün bu incelemesi, 19. yüzyılın ikinci yarısında anavatanlarından sürülen Çerkeslerin, Osmanlı topraklarında…
[...]

Read more 0
 250

Kuzey Kafkasya'daki Etnik Kompozisyon ve Çatışmalar

I-KUZEY KAFKASYA’DAKİ ETNİK YAPIKuzey Kafkasya günümüzde oldukça karmaşık bir hal almıştır. Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra ortaya çıkan güç boşluğu ve akabinde yaşanan çatışmalar bölgenin en önemli sorunudur. Rusya’nın Kuzey Kafkasya’yı bir köprü olarak görmesi ve ona göre şekillendirdiği dış politika…
[...]

Read more 0
 337

Kafkas Halklarına Uygulanan Soykırım ve İnsanlık Suçları

Uluslararası Hukuk Belgelerine Göre Kafkas Halklarına Uygulanan Soykırımı ve İnsanlık Suçları Erol Karayel Bu makale, 21 Mayıs 2005 tarihinde İstanbul'da düzenlenen "Geçmişten Günümüze Kafkasların Tradejisi" Başlıklı Uluslararası Konferansta tebliğ olarak sunulmuştur. Kafkasya, jeostratejik konumu ve doğal zenginlikleri ile tarihin bilinen…
[...]

Read more 0
 184

Abhaz Halk Ezgilerinde Kızılderili Motifleri

Ulusal Kanal televizyonunda Kiraz Perinçek tarafından çekimi yapılmış olan “Düzce Yeşilyayla Şenlikleri” adlı belgeseli bir yıl arayla tekrar izlediğimde yeni güzellikler ve özellikler fark etmeye başladım. Bu özellikleri yazmaya, bu saptamalarımı müzik bilimcilere, araştırmacı müzikologlara ve sosyal tarihçilere açmaya karar…
[...]

Read more 0
 132

Adige (Çerkes) Dilinde Bulgar Türkçesi Alıntı Sözcükler Üzerine

ÖZET Yaklaşık 2500 yıl öncesinden Proto-Türk ve Türk kavimlerinin Kafkasya'da hâkimiyet kurdukları, buradaki halkları etnik ve kültürel açıdan etkiledikleri bilinmektedir. Bu dönemlerde eski Türk dilinin Kafkas halklarının dilleri üzerinde de etkili olduğu ve Türk dilinden bu dillere pek çok kültür…
[...]

Read more 0
 164

Batı Kafkasya'nın Dış İlişkiler Tarihçesi

18. yüzyıl ortalarına kadar Adıge-Rus münasebetleriAdıgelerin Rusya ile ilişkilerinin, Çar (Korkunç) İvan Vasileviç'in Kabardey Beylerinden Temruko İdar'ın kızı Mariye ile evlenmesiyle başladığını söyleyebiliriz. Olayla ilgili 29 Temmuz 1567 tarihli belge bu ilişkinin en eski belgesi sayılabilir (Persov, 1957: 7).Kabile olarak…
[...]

Read more 0
 124

Çerkeslerde Eski Takvimler

Son yüzyıllarda Çerkesler halk (tarım) takvimi, hicri takvim, Yuliyan ve Gregoryan takvimleri gibi çeşitli yıl sayma sistemleri ya da takvimler kullandılar.Tarım Sistemi Takvimi:Halk (tarım) takviminin kökleri kuşkusuz daha derinlere uzanmaktadır ve doğa olaylarını, iş dönemlerinin bölümlenmesini, halkın kültürünü ve yaşam…
[...]

Read more 0
 156

Demokratik Bir Kimlik Stratejisi Olarak Çerkeslik

İçinde yaşadığımız dönem modern kimliklerin (ulus ve sınıf kimliğinin) gerileyişine, buna karşılık etnik, dinsel, kültürel kimliklerin canlanması anlamında bir “yenidenkimlikleşme” ya da “farklılıkların kimlikleşmesi” dönemi olarak adlandırılmaktadır (Friedman, 1995 ve Conolly, 1995).Radikal İslamın yükselişine, eski Yugoslavya’nın, SSCB’nin dağılışına, ya da…
[...]

Read more 0
 125

XIX. Yüzyılda Çarlık Rusya'sının Çerkesleri Sürgün Etmesi ve Uzunyayla'ya Yerleştirilmeleri (1860–1865)

Bu makale iki bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde XIX. Yüzyılda, Kafkaslarda meydana gelen mücadelelerden bahsedilmektedir. Rusya’nın bu dönemde Kafkasya’yı ele geçirme politikası ve Çerkes genel adı altında yasayan insanlara uyguladığı zorunlu sürgün hareketi işlenmektedir. İkinci bölümde ise Çerkeslerin Rus hâkimiyetinde…
[...]

Read more 0
 149

Doğu Akdenizdeki Çerkesler

İÇİNDEKİLER Önsöz (i) İçindekiler (iii) GİRİŞ: (1) 1. Amaç (2) 2. Yöntem (3) 3 Araştırma Alanının Konumu ve Genel Özellikleri (6) 1. Bölüm: Araştırmaya İlişkin Temel Kavramlar ve Örneklemin Genel Özellikleri (9) 1.1. Doğu Akdeniz’deki Çerkes Köyleri (9) 1.1.1. Köylerin…
[...]

Read more 0
 131

Geçmişte ve Günümüzde Kafkasya'nın Jeopolitik Önemi

I - Geçmişte Kuzey Kafkasya'nın geçmişteki jeopolitik önemini açıklayabilmek için öncelikle şu sorunun sorulması gerekir: Kuzey Kafkasya geçmişte kimin için önem taşıyordu? "Geçmişte" deyince Kuzey Kafkasya'nın Rusya tarafından işgal edilmesinden itibaren başlayan bir dönem olarak ele alınmalıdır. Kuzey Kafkasya'nın hangi…
[...]

Read more 0
 110

Kafkaslardan Anadolu’ya Göç Hareketleri

Özet:İnsanın yer değiştirmesi çok eski ve halen devam eden bir süreçtir. Bu sürecin siyasi, ekonomik, sosyal, kültürel çeşitli nedenleri vardır. Osmanlı Devleti’ni 19. yüzyılda derinden sarsan çok büyük bir kitlesel göç dalgası meydana geldi. Siyasi nedenlerden kaynaklanan bu hareket sonucu…
[...]

Read more 0
 159

Kafkasya'da Yerli Halk ve Etnik Köken

“Kafkasya’nın Otokton (Yerli) Halkları” Meselesi Ve Kafkasya Halklarında Etnik Köken'' Millet kavramı, aynı topraklar üzerinde yaşayan ve aralarında aynı tarihi, kültürü ve çoğu zaman da dili paylaşan insan topluluklarını tanımlayan sosyolojik bir kavramdır. Ancak milleti oluşturan unsurlar her zaman aynı…
[...]

Read more 0
 216

Çarlık Rusyası ve BDT Devirlerinde Yer Adlarında Değişim Süreci

SSCB DEVRİNDE YER ADLARINDA DEĞİŞİM SÜRECİ Devletin var olduğu her yerde yer adlarında değişimi siyasi iktidar belirlemiştir. SSCB'de siyasi iktidar, yer adlarını sokak adlarına varıncaya kadar yöre halkını düşünmeden değiştirmiş, yöre halkının tarihi ve kültürel geçmişini yok saymış, yeni bir…
[...]

Read more 0
 112

Moskova'nın Kafkasya'daki Yeni Eli Dünya Çerkes Birliği

Kendileri henüz ne isimle anılacaklarına karar verebilmiş değil; ama, ortada sisli görüntüsüyle bir organizasyon olduğu muhakkak… 1991 ilkbaharında “şahsiyet” bulmuş… Kullanılan isim hakkında bir sürü tevatür dolaşıyor: “Dünya Çerkes Birliği”, “Uluslararası Çerkes Derneği”, “Dünya Çerkes Derneği”, “Dunaypso Adige Khase”, “Dünyapso…
[...]

Read more 0
 127

11 Mayıs 1918 Birleşik Kafkasya Dağlıları Cumhuriyeti

Çarlık Rusyasının yıkılışını hazırlayan olayların başlangıcı 1904-1905 Rus-Japon savaşına ve 1905 ihtilaline kadar uzanmaktadır. Bu dönemin gelişmelerini kısaca şöyle özetleyebiliriz: 1891 yılında “Transsibirya” demiryolunun inşasına başlayan Rusya, 1904 yılında bu demiryolunun büyük kısmını bitirdi ve Uzakdoğu’da Çin ve Japonya’ya karşı…
[...]

Read more 0
 117

Kafkasyalı Kimliğinin Tarihi ve Sosyo Kültürel Temelleri

Özet: Kafkasya’ya dışarıdan gelen bütün etnik ve kültürel unsurlar Kafkasya’nın yerli kavimlerinin etnik ve kültürel yapıları ile birleşerek ortaya yeni bir sosyo-kültür kalıbı çıkarmıştır. Bunda, Kafkasya’daki çeşitli halkların etnik yönden birbirleri ile karışarak akraba etnik gruplar haline gelmelerinin yani amalgamasyon…
[...]

Read more 0
 118

Kuzey Kafkasyada Yer Adlarında Dönüşüm Süreci

Yer adları, coğrafyanın aynası gibidir. Bir ülkenin coğrafyasında yer alan adlar, o coğrafya üzerinde yaşayan uygarlıklar ve en önemlisi coğrafyanın yaşadığı siyasi tarih süreci hakkında araştırmacıya değerli bilgiler verir. Geçmişe dönük birer pencere olan yer adları kentlerin, caddelerin, sokakların, nehirlerin,…
[...]

Read more 0
 118

Milli Hareketlerin İdeolojik Esasları

Milli kurtuluş hareketi ideologlarının genellikle dayandıkları esas, milletlerin istiklal hakkıdır. Bu haktan onlar, sadece faaliyetlerinin yapısal kısmına hukuki bir şekil vermek amacıyla da yararlanırlar. Milletlerin istiklali prensibi yeni değildir. Daha XVII. yüzyılın ikinci yarısında ortaya çıkmış ve o zaman için…
[...]

Read more 0
 140

Şimali Kafkaslıların Esareti

Yeryüzünde güzelliği, verimli toprakları, göklere dek yükselen yüce dağlarıyla yerkürenin parçalarından biri olarak varlığa sahip bulunan Kuzey Kafkasya 18. yüzyıl sonlarına doğru Rusların kirli çizmeleri altında çiğnenmiş, düşmanın çekirge akışını anımsatan istila hırsıyla devamlılık kazanan büyük üstünlüğüne rağmen yarım asır…
[...]

Read more 0
 116

Uluslararası Hukukta Azınlıkların ve Halkların Hakları

Herhangi bir belli halkın veya azınlığın tutumunun meşruiyetini tartışırken, ister ayrılma, ister yerel özerklik veya isterse özel bir çözüm niyetiyle olsun bir azınlığın kendi geleceğini belirlemeye yönelik taleplerine yanıt olarak devletler tarafından benimsenebilen -ve çoğu kez benimsenen- politik stratejiler tayfının…
[...]

Read more 0
 142

19. Yüzyılın İkinci Yarısında Kafkas Halkları ve Dağlı Halkların Bağımsızlık Mücadelesi

ÇAR HÜKÜMETİNİN KAFKASYA’DAKİ İŞGAL POLİTİKASI: Rusya'nın Perslerle (1826-1828) ve Türkiye’yle (1827 -1829) yaptığı savaşlarda zafer kazanması Rus İmparatorluğu’nun gelecekteki fetihleri için bir basamak olarak kullanacağı Transkafkasya’ya saldırmasını olanaklı kıldı. Çeçenistan'ı, Dağıstan'ı ve Çerkesya'yı içine alan Doğu ve Kuzeydoğu[1] Kafkasya'nın fethedilmiş…
[...]

Read more 0
 90

Tarih açılımı Refet Paşa ve Çerkez Ethem'i de kapsayacak mı?

"Efendiler, dalgalı ve inzibatsız ve emr ü kumandasız bazı harekâttan sonra, malumunuz olduğu vechile, Gediz'de mağlup olduk. Bu suretle efendiler, cephenin her tarafından, yeniden umumî bir mağlubiyete duçar olduk." Acaba Nutuk'ta geçen bu ifade gerçeği ne kadar ifade ediyor? Yalçın…
[...]

Read more 0
 140

Kafkasya Dağlıları Birliği

Kafkasya Dağlıları Birliği (Soyuz Gortsev Kavkaza) (*) Batıdaki Kuzey Kafkasya Emigrasyonu Avrupa sahnesindeki ilk Kuzey Kafkasyalı göçmenler, 1864 sürgünü sonrasında Osmanlı İmparatorluğu’nun Balkanlarda Hristiyan unsura karşı denge unsuru olarak kullandıkları Çerkeslerdi. Gustav Bullumer’in 1931’de kaydettiğine göre,150-200 bin civarındaki bu koloninin…
[...]

Read more 0
 140

Hz.İbrahim Çerkez miydi?

Araştırmacı-yazar Kurulay Yılmaz ilginç bir soruyu gündeme taşıyor. Yeryüzünde hüküm süren aynı geleneğe bağlı dinler olan İslam, Hristiyalık ve Yahudilik’te Hazreti İbrahim oldukça önemli bir önder. Bu açısından bakıldığında İbrahim Peygamber’in etnik tabiiyeti hakkındaki bu tartışma oldukça merak uyandırıcı. Bozuyuk11.com…
[...]

Read more 0
 212

Çerkes Etnonimi

Bir etnik grup adı (etnonim) olarak "Çerkes" sözcüğünün sosyal ve siyasal içeriğiÇerkeslerin kendilerini Adığe olarak tanımladıklarına ilk olarak G. İnteriano'nun (Venedik, 1503) bir eserinde rastlanmaktadır: "Halk dili (volgare denen bu dil İtalyancadır. - S. H. notu), ayrıca Yunan ve Latin…
[...]

Read more 0
 174

Çerkesler Nerelidir ?

Çerkeslerin kökenini Orta Asya steplerinde, Turan illerinde ya da Sami ırkında arayanlar yanılıyor. Çerkes boyları, Kuzey Kafkasya topraklarında etnik bütünleşmelerini tamamlamış otokton topluluklardır. İnsan ırkının 300 bin yıl önce ortaya çıktığı ülke, hemen tüm dünya dillerinde, tüm dünya destan ve…
[...]

Read more 0
 123

Tarihçiler “Geçmişe Kurşun Sıkıyorlar…”

Bu yazımızda, öncelikle, işinin ehli ve profesyonel olmayan birinin, tarihi konularda kısa ve kolay yoldan başarıya ulaşamayacağını söylemek isterim. Kuban yöresi (-Kranodar Kray-) tarihçilerinin genel görüş ve tutumları, farklı varyantlar bulunmasına karşın, bilim dışı ve insanı utandıracak bir nitelikte. İşin…
[...]

Read more 0
 142

32 Yahudi Asıllı Çocuk

32 Yahudi Asıllı Çocuğun Leningrad'ta Başlayıp Besleney'de Biten Trajik Öyküsü 1942 yılının ağustos ayında tek kolunu kaybetmiş bir Rus askerin eşliğinde, Leningrad'taki yetimhaneden beş ve dokuz yaşları arasında 32 çocuk Nazi'lerden kaçırılıp trenle Rusya’nın Armovir şehrine getirilmişti. Armovir'de at arabalarına…
[...]

Read more 0
 141

Sultan II. Abdülhamit Döneminde Bir ''Çerkes Tarihi'' Yazılması Girişimi

Özet: Kafkaslar, 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’ndan itibaren Çarlık Rusyası ile Osmanlı İmparatorluğu arasında şiddetli bir mücadele alanı haline gelmiştir. Bu mücadelede Çerkesler, Osmanlı tarafını tutarak, Ruslara karşı amansız bir savaşım içine girmişlerdir. Kırım Savaşı’ndan sonra ise Ruslar, Kafkaslar yönünde kararlı…
[...]

Read more 0
 110

Kanoko Sülalesi'nin Osmanlı'ya Zorunlu Hicreti

Kanoko Sülale Arması Kanoko sülalesi, Adigelerin Besleney(Besni) boyundan olup bu toplumun tek “pşı”(prens-bey) sülalesidir. Besleneyler, Kanoko’ların dedesi olan Pşı Yinal Nehu’nun(Mukaddes Yinal-Kralların Kralı Yinal) (1) 1458 yılında ölümünden sonra Doğu Çerkesya (Kabardey) nın, “Büyük Kabardey” ve “Piyatigorsk Kabardey” olarak ikiye…
[...]

Read more 0
 146

Kafkasya: Bir Etno-Kültürel Tarih Çözümlemesi

KAFKASYA: BİR ETNO-KÜLTÜREL TARİH ÇÖZÜMLEMESİ CAUCASIA: AN ETNO-CULTURAL HISTORY ANALYSIS Özet Bugün Kafkaslarda tarihi süreç içerisinde saflığını muhafaza edebilmiş tek bir etnik ve kültürel yapıdan söz etmek mümkün değildir. Kafkaslarda farklı fizyonomik yapılara sahip insan toplumlarına rastlanması, dışarıdan gelenler ile…
[...]

Read more 0
 230

Abhazya, Gürcistan ve Kafkasya Konfederasyonu

Rus İmparatorluğu’nun dağılmasından sonraki 1917-1921 olaylarını anımsatan ve çoğu örnekte tekrarı gibi görünen Sovyet sonrası dönem, Abhaz-Gürcü ilişkilerinin, Kafkasya’yı bir bütün olarak dâhil etmeden, sadece bu iki ülke tarafından çözülemeyeceğini açık olarak ortaya koymaktadır. Aynı zamanda, bugün tüm Kafkasya’nın, enerji…
[...]

Read more 0
 113

18. Yüzyılın İlk Yarısında Rusya’nın Kafkasya’daki İşgal Politikası

Bu makalede, 18 yüzyılın ilk yarısında Rusya’nın Kafkasya’da işgal politikası ve Büyük Petronun Safeviler devletinin Hazar kıyısı vilayetlerini işgal etmek planını gerçekleştirmek için yaptığı askeri-diplomatik hazırlıkları incelenmiştir. Bu makalede ayrıca Rusya, Safevi devleti ve Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ilişkiler karakterize edilmiş,…
[...]

Read more 0
 129

Rus-Çeçen İhtilafının Tarihsel Arka Planı

RUS – ÇEÇEN İHTİLAFININ TARİHSEL ARKA PLANI SSCB’NİN DAĞILMASINDAN SONRA RUS – ÇEÇEN İLİŞKİLERİ DUDAYEV’İN YÖNETİMİ RUSYA FEDERASYONU’NUN TAVRI Rusya Federasyonu’nun Genel Tavrı Rusya Federasyonu’nun Çeçenistan’a Tavrı YELTSİN’İN TUTUMU I. RUS – ÇEÇEN SAVAŞI ÇEÇENİSTAN MÜDAHALESİNİN NEDENLERİ Rusya Federasyonu’nun Bütünlüğünün…
[...]

Read more 0
 292

XVI.-XVIII. Yüzyıllarda Kuzey Kafkasya’da Osmanlı Kaleleri

Kaleler a) Kuzey Kafkasya’daki Osmanlı Kaleleri XV.-XVIII. yüzyıllarda Osmanlı sınırlarının savunmasında ve şehirlerin güvenliğinde en önemli unsur kalelerdi. Küçük, kütük ve toprak surlu hisarlardan, büyük taş yapılara kadar değişik boyutta ve yapıda birçok kale bulunmaktaydı. Kalelerin, genellikle yeniçerilerin görev yaptığı…
[...]

Read more 0
 238

Hacıosmanlı Ubıhlar-Anzor Mukba*

Bursa'dan 150 km. mesafede, manyas yakınlarında küçük bir köy Hacıosman. Türk topraklarında bunun gibi hiçbir özelliği olmayan birçok köy var. Fakat bu köyün ünü ülke sınırlarına da taşmış. Tevfik Esenç bu köyde doğdu ve bütün yaşamını burada geçirdi. Avrupa bilim…
[...]

Read more 0
 142

Tantalos Efsanesi-2

Neolitik Kültürün Bereket Ayinleri Tantalos’un oğlu Pelops’u kurban edişini, tanrıçalara tapan neolitik kültürün bereket ayini ile ilişkilendirmiş, ancak konuyu ayrıntılarıyla ele alamamıştık. Ele aldığımız konunun daha iyi anlaşılabilmesi için bu konudaki görüşleri sunmak istiyoruz. Yakındoğu’da, MÖ 5600-5000 yıllarına tarihlenen en…
[...]

Read more 0
 149

Tantalos Efsanesi-1

Kültürün ayrılmaz öğelerinden biri de, sosyal değerleri ve inançları yansıtan mitoslardır. Mitos ya da efsane, masal ya da uydurulan söz olsa da, insanların nedenini çözemediği doğa olayları karşısındaki korkuları, düşünceleri ve toplumsal yaşama ilişkin çok eski dönemlerden beri inanç düzeyine…
[...]

Read more 0
 147

Çerkes Soykırımının Tanınmasının Tarihi Altyapısı Hakkında

ALEKSANDR II’NİN, ÇERKESLERİN SINIRDIŞI EDİLMESİNE İLİŞKİN TAVRIAleksandr II, Çerkeslerin tamamen sınırdışı edilmesi ve ülkelerinin ilhakına ilişkin talebini, Kuban Kazak Ordusu Yaver Generali Yevdakimov’a hitaben 24 Haziran 1861 tarihinde yazdığı reskriptinde (mektubunda) açık bir şekilde belirtmiştir. Aleksandr bu reskriptte (mektup) şunları…
[...]

Read more 0
 121