Hakkı Behiç Bayiç

Kasım 26, 2018 156

Hakkı Behiç BayiçDevlet ve siyaset adamı, gazeteci ve yazar. Kafkasya’nın Vubıh (bugünkü Soçi) yöresinden sürülmüş bir Çerkes ailesinin çocuğudur. Babası Hafız Mehmed Emin Efendi, annesi Vâye Hanım’dır. 1882 yılında İstanbul'da doğdu. Nümune-i Terakki Mektebinde orta,

Mercan İdadisi'nde lise öğrenimini tamamladıktan sonra Mekteb-i Mülkiye'yi (Siyasal Bilgiler Fakültesi) bitirdi (1906). Adana (1909) ve Manastır (1911) Tahrirat Müdürlüğü, Edirne vilayeti Mektupçuluğu (1913), Mülkiye Müfettişliği (1914) görevlerinde bulundu. Daha sonra ehliyeti nedeniyle Mutasarrıflığa yükseltilerek İsparta (1914), Ertuğrul-Bilecik (1916), Nablus (1917), Akkâ (1917) sancaklarında Mutasarrıflık yaptı. İttihad ve Terakki Partisi’nin ekonomi ve maliye ile uğraşan ve bu konularda yazılar yazan başlıca kişilerindendi. Mütareke döneminde (1918-22) Anadolu’daki ihtilalin ve Kurtuluş Savaşının önde gelen kişilerinden biri oldu.

Sivas Kongresi"ne Saruhan delegesi olarak katıldı ve Heyet-i Temsiliye'ye seçildi. Mustafa Kemal Paşa, Aşharuva Rauf Orbay, Bekir Sami Kundukh ve Ömer Mümtaz Tanbiy Bey'lerle birlikte (Mustafa Kemal Paşa dışında hepsi Kafkasyalı'dır) bu kurulun aktif kişileri arasında idi. Türkiye Kurtuluş Savaşı kadrosunun en inanmış, bilgili ve faal sosyalisti olarak kabul edilir. "Yeni Gün" gazetesinde bu gayeyle kaleme aldığı seri yazılar oldukça kuvvetli sayılabilir. Birinci TBMM'nde Denizli Milletvekili idi. Seçilen ilk geçici hükümette Maliye, daha sonra da İçişleri Bakanı oldu. Bu görevinden istifa ederek ayrıldı (1920). Sol eğilimli "Yeşilordu Cemiyeti" ile 'Halk İştirakiyyun Fırkası"nın ve resmî “Türkiye Komünist Fırkası"nın kurucularından ve aktif yöneticilerindendi. İçişleri Bakanlığı’ndan istifasından sonra bir daha hükümete girmedi. Kuvayı Seyyare'nin ve sol akımların zorla tasfıyesi üzerine (1921) asabi rahatsızlığının da etkisiyle siyasetten ve aktif görevlerden çekildi.

Hakkı Behiç Bey uzun süre gazetecilikle de uğraşmıştı. Kafkaslı ünlü gazeteciler Abdullah Zühdü ve Mahmud Sadık Bey'lerle birlikte yer aldığı “Yeni Gazete” de (1908-1909), "Demet"(1908), "Mehâsin" (1908-1909), "Servet-i Fünun "Salname-i Servet-i Fünun" başta olmak üzere çeşitli dergi ve gazetelerde hukuk, ekonomi, siyaset, kadın hakları vb. konularda çok sayıda yazıları bulunmaktadır. 1920 yılında İstanbul'dan Ankara’ya taşınarak Anadolu İhtilali’nin yayın organları arasında yer alan "Yeni Gün" (Daha sonra Anadolu'da Yeni Gün) gazetesinde de yazılar yazmıştır. "Çerkes" Ethem Bey'in verdiği sermayeyle Eskişehir'de kurulan ve yersiz yayınları yüzünden Hükümet tarafından kapatılmak durumuna düşen "Yeni Dünya" (Seyyare-Yeni Dünya) gazetesinin Ankara'ya nakline önayak olmuş (1920) ve kapatılıncaya kadar bu gazetenin de başyazarlığını ve sorumlu müdürlüğünü yapmıştır. Türkçe ve Adıgece'den başka Fransızca, Arapça, Farsça ve Rumca’yı bilen Hakkı Behiç Bey, 12 Kasım 1943'de, emekli olarak yaşadığı Ankara’da ölmüştür.

Yorum yapın

(*) ile işaretlenmiş zorunlu alanların tümünü doldurduğunuzdan emin olun. HTML kodları kullanılamaz.

Hakkımızda

ÇerkesyaCerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.

Çok Okunanlar

Çerkesler Türk mü?

Çerkesler Türk mü?

Ara 02, 2018 Rate: 0.00

Kafkasya Neresidir?

Kafkasya Neresidir?

Ara 10, 2018 Rate: 0.00

Son Twetler

RT @Cerkesya: Unutmadık, unutmayacağız #MedetÖnlü #22Mayıs2013 https://t.co/qGd7zsOuIV
https://t.co/c8y7vrGLmm #may21in21languages #21dilde21mayıs
RT @Cerkesya: #21Mayıs1864 #21may1864 #genocide1864 #CircassianGenocide #circassianexile #CerkesSoykırımı https://t.co/uCRADFgBAf
RT @Cerkesya: ADIĞE BAYRAK GÜNÜ KUTLU OLSUN https://t.co/dl3NVFLgSA
Follow Çerkesya on Twitter

Post Gallery

Çerkes Parası ve Kaffed'in Kozmik Aklı

Çerkeslerin Mitolojik Kahramanı Nart Sosruko Mobil Oyun Oluyor

Eski Kafkas halkları, Amerikan yerlileri ve Sibirya halklarıyla akrabaymış

Belgesel Film Gösterimi-Çerkes Atının Öyküsü Şağdi

Hayriye Melek Hunç Anısına Kitap Günleri

Adıgey Halkı Anadilde Eğitim İstedi

Sarıkamış’tan Bir Şehit Öyküsü

Efsanevi Kabardey Atları Dörtnala Geri Dönüyor

Çerkes Kültürüne Son Bir Yaşam Alanı