Adıgeler ulusal giysilerini (tsıye ve saye) artık beğenmiyor olmalılar, giymiyor ve bunlara pek bir değer vermiyorlar. Ulusal giysileriyle kutlama günlerine gelenlerin sayısı iyice azalmış durumda.

Bilmeliyiz, bizden başkaları ulusal giysilerimizi beğeniyor, giyiyor, giysilerimizi güzel buluyor, ona değer veriyor ve saygınlıyorlar. Örneğin, Kazakları ele alalım, uzun bir süreden beri, büyüğü küçüğü hepsi Çerkes kostümü (tsıye) giyiyor. Kazaklar Adıge kostümüne “Çerkeska” (Çerkes kostümü) diyor, beğeniyor ve sahipleniyorlar, Adıgelere oranla çok daha yoğun olarak giyiyorlar çerkeskayı.

Çok daha ilginç bir örnek de, Yunanistan’daki görünümdür! Yunan Parlamentosu önünde ulusal giysileri içinde Yunan gençleri nöbet tutuyorlar (*). Değişik ülkelerden gelen konuklar ve Parlamento önünden geçenler, bu yerlerin bir Yunan Ülkesi olduğunu anımsamış oluyorlar. Yunanlıların ulusal giysilerine verdikleri değeri görüyor ve bu giysiler içindeki gençlerin başka ulus bireylerinden faklı bireyler olduklarını görüyor ve onlara saygı duyuyorlar.

Ürdün Krallığı saray muhafızları da Adıge kostümlerini giyiyorlar. Bu muhafızların hepsi Adıge. Bu görüntüyü dünya televizyonlarından izlemek de olanaklı. Bunu bilenler: “Çerkesler Ürdün Krallığı’nı koruyorlar, bu muhafızlar kralın korumaları” diyorlar. Olay bir yönüyle sevindirici, gurur verici, bir yönüyle de düşündürücü. Çünkü orası bir Adıge/Çerkes Krallığı değil!

İngiltere’de de durum öyle. İngiliz Parlamentosu önünde, ulusal giysilerini kuşanmış, heykel gibi, kımıldamadan duran gençleri görebilirsiniz. Turistler yanaşıp birlikte resim çektiriyorlar. Gençler konuşmuyor, gülmüyor, sadece giysilerini sergilemekle görevlilermiş birer heykel –eski Çerkes gelinleri- gibi sessiz duruşlarını sürdürüyorlar.

Bugün tiyatro temsilleri ve dans gösterileri dışında, Adıge giysilerini giymiş birilerini görmek olanaklı mı? Sırf renk katsın diyerek, bayram ya da kutlama günlerine gelen, törenlere ve akşam buluşmalarına katılan tek bir kadın ya da tek bir erkek olsun görebiliyor musunuz? Çok sayıda kişi ulusal giysileriyle gelmiş olsalardı, ne muhteşem ve ne güzel bir görünüm olurdu bu!

Adıge giysisi, kuşkusuz sahibine daha yakışır, o zaman bu güzellikten Adıgeler de gurur duyarlardı. Ancak, üzücü de olsa, öyle bir durum yok, aksine birçok düşündürücü soru beliriyor karşımızda.

Ürdün Krallığı, Adıgelere ve Adıge giysilerine değer veriyor, ama bizim ülkemiz ve yöneticilerimiz Adıgelere değer vermiyor, saygı duymuyorlar mı ya da böyle şeyleri unutmuşlar mı demekten geri kalamıyoruz. Dünyada ilgiyle karşılanan ulusal giysilerimizin beğenilmediklerini söyleyemeyiz, ancak onun güzelliğini sergilemeyi, güzelim Adıge giysilerini gelen konuklara göstermeyi düşünememiş olmalılar.

Hükümetimizin de içinde yer aldığı güzel ve görkemli Parlamento binası girişinde Adıge kostümleri içinde fidan gibi delikanlılarımız nöbet tutsalar, görevlendirilseler, resmi karşılamalarda Adıge elbiseleri içindeki güzel kızlarımız da o gençlerimize eşlik etseler ne güzel olurdu.

Uygar ülke gelenekleri (**) benzerleri, bizde, Adıgey’de de yaşama geçirilse, eminim, bu başarı Başkanımızın başarıları arasında kalıcı olarak yer alacak ve adı tarihe yazılmış olacaktır.

Kişi olarak Amerika ve Avusturya’da Kazakların Çerkes giysileri içinde kutlama günlerine katıldıklarına tanığım. Giysilerimiz sadece güzel değil, çok çok güzeller, eksik ve çirkin olan bir yanları yok, çekinmeden, utanmadan giysilerimizi giyebilmeliyiz. Giysilerimiz Adıge ulusunun birer anıtı, onuru, birer üniforması, Adıge toprağının bir güzelliğidir, dileriz hep yaşarlar.


Dr.Yedıc Batıray
Adıge maq,28 Şubat 2011
Çeviri:Hapi Cevdet Yıldız

(*)-Sözkonusu edilen kılık Yunan efzun askeri kıyafetleri olmalı.Kıyafetlere Karadeniz Laz Pontus kıyafetleri de eklenmiş bulunuyor. Ayrıca Irak’taki yerel Kürt Parlamentosu önünde de,yerel giysileri ve çarıkları içindeki Kürt peşmergeler/askerler nöbet tutuyorlar.-hcy
(**)-Örneğin İsviçre’de,özellikle dağ kantonlarında Pazar günleri ve özel günlerde halk,yerel giysilerini giyerek dışarı çıkıyor, eğleniyor, böylece gelenekleri yaşatıyor ve turizme katkıda bulunuyor.Devlet bu tür etkinlikleri destekliyor.-hcy

Kaynak: cherkessia.net

Hakkımızda

ÇerkesyaCerkesya.org Çerkesler ve Kafkasya hakkında güncel haberler, Çerkes Kültürü ile ilgili her türlü görsel ve yazılı materyallerin bir arada bulunduğu, Çerkes Kültürünü gelecek nesillere aktarmayı amaç edinmiş hiç bir kurum ve kuruluşla bağı olmayan sadece Kuzey Kafkasya Halklarına taraf bir portaldır.

Çok Okunanlar

Çerkesler Türk mü?

Çerkesler Türk mü?

Ara 02, 2018 Rate: 0.00

Kafkasya Neresidir?

Kafkasya Neresidir?

Ara 10, 2018 Rate: 0.00

Kabardey Aile Armaları

Oca 25, 2019 Rate: 0.00

Son Twetler

Değerli büyüğümüz Yismeyl Özdemir Özbay'a Allah'tan Rahmet ailesine ve camiamıza baş sağlığı dileriz. https://t.co/568Ue3bIPa
RT @profdrhalukkoc: Rusya Fed.Ank B.elçisi Aleksey Yerhov;1820-1870 yıllarında her türlü eziyet,baskı ve zorla topraklarından sürdükleri Ka…
https://t.co/z2AVKFGjVf
Adıge Cumhuriyeti'nin Kuruluş Yıl Dönümü Kutlu Olsun https://t.co/10PUan3hJA
Follow Çerkesya on Twitter

Post Gallery

Çerkes Parası ve Kaffed'in Kozmik Aklı

Çerkeslerin Mitolojik Kahramanı Nart Sosruko Mobil Oyun Oluyor

Eski Kafkas halkları, Amerikan yerlileri ve Sibirya halklarıyla akrabaymış

Belgesel Film Gösterimi-Çerkes Atının Öyküsü Şağdi

Hayriye Melek Hunç Anısına Kitap Günleri

Adıgey Halkı Anadilde Eğitim İstedi

Sarıkamış’tan Bir Şehit Öyküsü

Efsanevi Kabardey Atları Dörtnala Geri Dönüyor

Çerkes Kültürüne Son Bir Yaşam Alanı